Co łączy filozofię Diogenesa z „Pielgrzymem” Norwida?

Co łączy filozofię Diogenesa z „Pielgrzymem” Norwida?

Szkoła ponadgimnazjalna/szkoła ponadpodstawowa

Klasa 2 liceum/technikum

Autorka: Anna Konarzewska

Autorka bloga: http://bycnauczycielem.blogspot.com/2019/09/romantyzm-ck-norwid.html

Temat: Co łączy filozofię Diogenesa z „Pielgrzymem” Norwida?

Droga Uczennico!

Drogi Uczniu!

Podczas tej lekcji przypomnisz sobie filozofię antycznego filozofa, Diogenesa. Powędrujemy wspólnie z podmiotem lirycznym „Pielgrzyma” Norwida w świat romantyków, doceniając rzeczy małe i wartość wolności. Poznasz motyw homo viator. Przy okazji odkryjesz analogię Norwidowskiego pojmowania świata oraz światopoglądu romantycznego w znanej piosence „Mój jest ten kawałek podłogi”.

  1. Wypisz wszystkie skojarzenia ze słowem „pielgrzym”.
  2. Motyw homo viator w literaturze oznacza człowieka, który podróżuje, poznając rzeczywistość i/lub samego siebie.
  3. Przeczytaj wiersz C.K. Norwida „Pielgrzym”: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/norwid-pielgrzym.html
  4. Spróbuj odpowiedzieć na pytania:

– Kim jest podmiot liryczny?

– Co można powiedzieć o życiu podmiotu mówiącego?

– Co jest ważne w jego życiu? Jakie wartości uznaje za ważne?

– Co daje wolność bohaterowi tego utworu?

– Czy znajdziesz kontrast między światem duchowym i materialnym w tekście?

– Z czym rozprawia się tutaj poeta? Na co chciał zwrócić uwagę?

– Wymień cechy podmiotu lirycznego, które należą do typowych dla bohaterów romantycznych?

  1. Czy pamiętasz antycznego filozofa, Diogenesa, który słynął z pogardy do dóbr materialnych i ponoć spał w beczce? Przeczytaj bajkę filozoficzną z Diogenesem w roli głównej:

Filozof grecki Diogenes, o którym mówi się, że mieszkał w beczce, jest dobrze znany ze swego absolutnego umiłowania wolności i natury. Pewnego dnia, gdy na skromną kolację jadł soczewicę, natarczywie zaczepił go Arystyp, filozof, który prowadził wygodne i dostatnie życie, ponieważ był jednym z dworzan króla.

Arystyp rzucił mu z niejaką pogardą:

– Widzisz, gdybyś nauczył się nadskakiwać królowi, nie byłbyś zmuszony zadowalać się takimi odpadkami, jak to prostackie danie z soczewicy!

Diogenes spiorunował go wzrokiem i odpowiedział:

– Gdybyś nauczył się zadowalać soczewicą, nie musiałbyś nadskakiwać królowi!

*

Opowiada się również, że wielki król Aleksander, pełen podziwu dla wyrzeczeń Diogenesa, złożył mu kiedyś wizytę. Diogenes, na wpół nagi, wygrzewał się na słońcu. Aleksander Wielki zbliżył się do niego i zapytał: “Czego pragniesz, a ja to dla ciebie zdobędę?”.

Diogenes podniósł głowę i odpowiedział: “Przestań mi zasłaniać słońce!”.

 

Źródło: „Diogenes i soczewica”, w: „Bajki filozoficzne” M. Piquemal, Wydawnictwo Muchomor 2016

  1. Pomyśl: Czego uczy nas ta opowieść?

Uczy nas tego, że wolność ma swoją cenę. Aby stać się wolnym należy odrzucić przywiązanie do dóbr materialnych, ponieważ wszystko, co posiadamy, posiada nas w zamian.

Odpowiedz na pytania: Dlaczego ludzie współcześni otaczają się dobrami materialnymi? Jakie mogą płynąć z tego niebezpieczeństwa? Jak znaleźć umiar? Z czego jesteś gotowy/a zrezygnować dla swojej wolności? Co powiedziałby Diogenes, gdyby zobaczył, jak żyjemy dzisiaj?

  1. Co łączy Diogenesa z Pielgrzymem?

 

  1. Wysłuchaj poniższego utworu muzycznego, a następnie poszukaj w nim analogii do utworu Norwida, zwróć uwagę na bunt, indywidualizm i wolność:

 

 

Informacje dla nauczyciela:

 

– Uczeń samodzielnie interpretuje tekst romantycznego twórcy, rozumie jego treść,

– Uczeń odnajduje nawiązania do tekstu w kulturze,

– Uczeń potrafi powiązać tekst romantyczny ze światopoglądem epoki, głównymi cechami bohatera romantycznego.

– Uczeń poprzez nawiązanie do filozofii antycznej rozumie postawę podmiotu lirycznego, potrafi określić jego cechy.